Drže li žene ljubav u šaci? Relacijska potvrda kao temelj romantične ljubavi

Postoji način na koji društvo kroz različite epohe pokušava da svede žensku vrednost na nešto merljivo i spolja čitljivo, kao da se unutrašnja složenost života može zameniti jednostavnom logikom znakova. Od bioloških razlika između muškaraca i žena, koje se uzimaju kao dokaz prirodnog poretka, preko psiholoških tumačenja koja žensku empatiju i emocionalnu pismenost pretvaraju čas u vrlinu, čas u slabost, u zavisnosti od toga u kom veku ih ko opisuje, pa sve do savremenih formi odnosa u kojima se stabilnost žene često potvrđuje tek u odnosu sa muškarcem, a ne pre ili bez njega. I kroz sve te slojeve ponavlja se ista potreba - da se ono što je već dato kao biološka, psihološka i iskustvena činjenica ženske vrednosti ponovo objasni, opravda ili izmeri kroz spoljašnji okvir, koji nikada nije neutralan.

Kada u život jedne žene uđe muškarac koji postane emocionalno značajan, dolazi do pomeranja mesta sa kog se ženska vrednost posmatra. Ono što je do tada bilo unutrašnje i samorazumljivo polako se premešta u odnos, i počinje da se meri kroz reakciju, prisustvo, povlačenje ili doslednost drugog. U tom premeštanju pažnje nastaje prostor u kojem se stabilnost više ne doživljava kao urođena prednost, nego kao nešto što se kontinuirano proverava kroz spoljašnji signal, iako se objektivno ništa u ženi ne menja, niti u njenoj sposobnosti ili strukturi, ali se menja način na koji se to iskustvo čita. Deo pažnje koji je bio usmeren ka unutra, fokus na sopstvene interne procese, afinitete, ciljeve, strukture počinje da se vezuje za dinamiku  muško-ženskog odnosa. Čak i kod najfunkcionalnijih žena koje u svakodnevnom životu održavaju jasne granice i stabilan identitet, dolazi do suptilnog pomeranja “crvene linije”. To pomeranje prikazuje odgovor drugog kao referentnu tačku, zato što je u emocionalnom ulaganju nemoguće ostati potpuno izvan njegove gravitacije. Struktura vezivanja se aktivira čim odnos postane važan, i ona ne ukida vrednost u potpunosti, ali je privremeno premešta iz domena internog u domen relacijskog, gde se ono što je dato i usvojeno, doživljava kao nešto što treba održavati kroz potvrdu muškarca. Upravo u tom pomeranju nastaje utisak opadanja vrednosti, iako se u osnovi ne dešava ništa osim promene ugla iz kojeg žena samu sebe posmatra. Taj ugao, ma kako nekada delovao bezazleno, na većinu žena utiče negativno, a tokom toksičnog ili disfunkcionalnog odnosa, ili nakon neispunjenih emocionalnih potreba, ženama je potrebno od šest meseci do dve godine da povrate stabilnost u svakodnevnoj organizaciji, vrate se sopstvenim ciljevima i osete olakšanje koje najvećem broju žena donosi život bez partnera.